منشأ طوفان های گردوخاک جنوب غرب ایران

طوفان های گرد و غبار پدیده های مضر و چالش برانگیز هستند که بر زندگی روزمره و محیط زیست در مناطق مختلف جهان تأثیر می گذارد. این پدیده در مناطقی با آب و هوای خشک و نیمه خشک مانند ایران جنوب غربی به طرز چشمگیری افزایش یافته است.
به گفته اینا طوفان های گرد و غبار اغلب در مناطق خشک و بیابانی دیده می شوند زیرا فقدان پوشش گیاهی مناسب و تغییر در کاربری اراضی به تشدید آنها کمک می کند. این پدیده نه تنها باعث کاهش دید افقی و اختلال در فعالیت های انسانی می شود بلکه اثرات مخربی بر سلامت انسان و حیوانات نیز دارد. ایران به دلیل شرایط خاص آب و هوایی خود همیشه با این چالش روبرو بوده است. اما در دهه های اخیر فراوانی این طوفان ها در مناطقی که قبلاً کمتر درگیر بودند افزایش یافته است.
منطقه جنوب غربی ایران به دلیل بارندگی نسبی و پوشش گیاهی بهتر در گذشته با این پدیده روبرو نبود اما اکنون این منطقه به طور قابل توجهی تحت تأثیر طوفان های گرد و غبار قرار گرفته است. تعدادی از عوامل از جمله تغییرات آب و هوا تغییر در کاربری اراضی و شرایط نامناسب محیطی در کشورهای همسایه در تشدید این طوفان ها نقش داشته اند. بنابراین درک دقیق از منشأ طوفان های گرد و غبار و مسیر حرکت آنها برای کاهش آسیب و مقابله با این بحران مهم است.
یک مطالعه جدید توسط حسن لشکری عضو انستیتوی جغرافیای طبیعی در دانشکده علوم زمین در دانشگاه شهید بهشی و یکی از همکارانش در همان دانشگاه در مورد این موضوع بحث کرده است. هدف از این مطالعه شناسایی منشأ و مسیر طوفان های گرد و غبار با نمای افقی کمتر از 2 متر در منطقه جنوب غربی ایران بود. محققان با استفاده از داده های هواشناسی و ابزارهای تجزیه و تحلیل پیشرفته سعی کردند درک کاملی از این پدیده و عوامل مؤثر در آن کسب کنند.
در این مطالعه ایستگاه های هواشناسی در منطقه جنوب غربی ایران جمع آوری شد (از سالهای 1 تا 2). داده ها حاوی گزارش های مربوط به طوفان های گرد و غبار نماهای افقی کمتر از 2 متر سرعت باد و سایر پارامترهای مرتبط است.
با استفاده از یک مدل پیشرفته به نام HSPLIT که داده های آن از سیستم های جهانی جمع آوری شده است مسیر طوفان ها و منشأ آنها مورد بررسی قرار گرفت. این روش تجزیه و تحلیل دقیق و شناسایی منابع تولید گرد و غبار را فعال کرد.
نتایج این مطالعه نشان داد که بیش از 5 مورد طوفان گرد و غبار در منطقه بیش از 5 سال گزارش شده است. بالاترین فرکانس طوفان ها در زمستان ثبت شد و ایستگاه های Ahwaz و Abadan بیشترین تعداد را داشتند.
برای مبدا تقریباً منشأ. 2 درصد از طوفان های منطقه از بیابان های مرکزی و غربی عراق. علاوه بر این حاشیه های شرقی مدیترانه آفریقای شمالی و حتی مناطق در داخل ایران منابع گرد و غبار دیگری بودند.
این مطالعه که در مجله تحقیقات دانش زمین مرتبط با دانشگاه شهید بهشتتی منتشر شده است نشان داد که منشأ تقریباً. 2 ٪ از طوفان های گرد و غبار در منطقه مرزی هستند و بیابان های عراقی به تنهایی سهم عمده ای در تولید گرد و غبار دارند. از طرف دیگر نتیجه گیری ها حاکی از آن است که ایستگاه های بالاتر در قسمت شرقی منطقه بیشتر تحت تأثیر گرد و غبار تولید شده در سوریه اردن و شمال آفریقا قرار دارند.
بر این اساس بیشتر گرد و غبار وارد شده به جنوب غربی ایران از منشأ خارجی برخوردار است. بنابراین برای مقابله با این پدیده نیاز به همکاری بین المللی دارد. کشورهای همسایه باید برای تثبیت خاک و کاهش بیابان زایی اقدامات موثری انجام دهند. همچنین شناسایی و کنترل منابع گرد و غبار محلی در کشور ضروری است.
علاوه بر ارائه اطلاعات دقیق در مورد منشاء و مسیر طوفان های گرد و غبار تحقیقات فوق بر لزوم همکاری های دیپلماتیک و بین المللی برای کاهش این بحران تأکید می کند. این اقدامات می تواند در کاهش اثرات مخرب طوفان های گرد و غبار و بهبود کیفیت زندگی برای افراد منطقه مؤثر باشد.
پایان پیام