عمومی

بانکداری اسلامی چیست؟ – یومیر

برای درک این دانش به طور جدی صحبت کردم. همه مباحث لازم را که طلاب حوزه علمیه در مقاطع مختلف با استاد و بدون استاد مطالعه می کنند را مطالعه می کنم. گاهی در علیمه حسین دست به دست طلایی می زدم و در مورد موضوعاتی بحث می کردم. علاوه بر این دانش سنتی اسلامی، دستاوردهای جدید بشری در علوم انسانی را در دانشگاه و در کتاب دنبال کردم. ذهن انسان در مواجهه با پدیده ها رویکرد مقایسه و تقابل را در پیش می گیرد. یکی از موضوعات مهم حوزه که به بحث امروز ما مربوط است، کتاب مکاسب شیخ مرتضی انصاری (1214-1281ق) بود. این مهم ترین و اساسی ترین موضوع اقتصاد اسلامی است. مباحث حکمیه در این کتاب بر حسب عبارات عربی برای روابط زیستی-اقتصادی مسلمانان طراحی شده است. این کتاب نقطه شروع همه حقوقدانان در امور مالی است. حتی در مسائل تازه ایجاد شده که با تشکیل دولت مدعی اسلامی در بحث روابط بازار، بانک ها و بانک ها، بیمه و حتی خرید و فروش اعضا و جواهرات از منظر کتاب سود مورد توجه قرار می گیرد. پس از این کتاب، محمدباقر صدر کتاب ((اقتصاد)) را نوشت که به مبحث اساسی سود، برخوردی انتقادی و شخصی با اقتصاد امروز می پردازد و برتری اقتصاد اسلامی را اثبات می کند. مرحوم مرتضی مطهری نیز کتابی با عنوان اقتصاد اسلامی تألیف کرد که در این زمینه نیز باید مورد توجه قرار گیرد. ضرورت ترسیم طرح اقتصاد اسلامی و انتظار حوزه علمیه برای طراحی آن، مؤسسات زیادی در قم تأسیس شده است که ادارات آن در نهادهای اقتصادی کشور به چشم می خورد. روزگاری که در جستجوی علم بودم، به این مؤسسات می رفتم، جزوه ها و نوشته های علما را می گرفتم و می خواندم. اکنون که قانون اداره و ساختار بانک مرکزی را در مجلس تعیین می کنند و تقویت قوه قضائیه در این نهاد مهم پولی و مالی کشور در دستور کار قرار دارد، ضرورت طرح این سوال را فرض کردم که اقتصاد اسلامی و توسعه آن در بانکداری و کنترل باید به بازار یا حق سرمایه دار و سرمایه گذار یا حق کار و کارگر و آنچه اسلام می گوید توجه کنم.
اقتصاد اسلامی:
در جمله آغازین که نتیجه‌گیری را بیان می‌کنم، می‌گویم، از اقتصاد مکاسب تا اقتصاددانان و اقتصاد اسلامی مطهری، تغییری از بنیاد زیست‌شناسی کلاسیک به زیست‌شناسی چپ را می‌توان مشاهده کرد. در حوزه دولت، اقتصاد علم است، تا وسط اقتصاد راست و چپ ایستادند، چیزی حاصل نشده است. هر دولتی که از زمان دولت میرحسین موسوی بر سر کار است، بسته به اقتصاد سوسیالیستی، اقتصاد سرمایه داری هاشمی و خاتمی، چپ بی اساس و پوپولیست احمدی نژاد، نئولیبرال معنویت گرا و اکنون آقای رئیسی، اقتصاد اسلامی در گرو تداوم خشونت است. و سیاست های بی روح نئولیبرال با نام اسلامی دیده می شود. حال سوال این است که اقتصاد اسلامی این وسط چیست؟ کدام دولت مدعی ارائه اقتصاد مبتنی بر عدالت اسلامی است؟
برای درک موضوع، از بانکداری اسلامی پیشنهادی و در حال حاضر اجرا شده در کشور مطلع هستیم. در بحث قانون بانکداری در مجلس، آقای قالیباف به مخالفت با طرح سرقت بانک پرداخت و به نقش قانون اشاره کرد. شورای نظارت بر معاملات بانکی در نهایت عملیات ربوی در منتهی الیه معامله بانکی و به صورت جزئی در نظر گرفته شد. در پاسخ فقط می توانیم بگوییم که شما هم به خوبی می دانید که تمامی عملیات بانکی در چارچوب تسهیلات و ارتباط مشتری مداری با اسامی کار حقوقی و مسائل مختلف سودهای کلانی از جیب مردم می بیند. وام مسکن در بانک مسکن 60 میلیون تومان و بازپرداخت 120 تا 150 میلیون با کدام معیار سود یا اقتصاد اسلامی قابل توجیه است. شما می توانید آن را اجرت سالیانه یا چیز دیگری بنامید، با توجه به بحث شیخ مرتضی انصاری در مورد مکاسب محرمه، این کار از روی ربا است و حرام است. هشدار آقای جوادی عاملی در مورد بانک ها را دانشجویان اقتصاد فراموش نکرده اند.
در سمینار در بحث های بسیاری در خارج از کشور شرکت کرده ام. برخی از علما در بحث های اقتصادی ابتدا کلیه معاملات بانکی را حرام می دانند و سپس از سر ناچاری، ایده خرید و فروش خودکار و موارد دیگر را به رئیس بانک پیشنهاد می کنند… این ایده برای دانشجویان خارجی کاملا آشناست. امروزه با این ساختار اقتصادی رانتی، زندگی سخت مردم را در وضعیتی ناامید قرار داده است.
* Ph.D. در علوم سیاسی با گرایش اندیشه سیاسی
6565

دکمه بازگشت به بالا